Ο Τούσιας (Δημήτριος) Μπότσαρης, (1750-1792).

 Ο Τούσιας (Δημήτριος) Μπότσαρης, πατέρας (1750-1792) 

 

Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Γιώργη Μπότσαρη της σπουδαίας Σουλιώτικης φάρας των Μποτσαραίων.

Γεννήθηκε το 1750 στο Σούλι. Νεότατος ακόμη μετέβη με άλλους οπλαρχηγούς στην Αγία Πετρούπολη, στην Αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β' της Ρωσίας.

Η Αικατερίνη Β΄ εντυπωσιάστηκε από την προσωπικότητά του, του απένειμε τον βαθμό του Ταγματάρχη του Ρωσικού Στρατού και του δώρισε πολύτιμα όπλα και μια πολεμική σημαία. Αυτή η σημαία έγινε το επίσημο «μπαϊράκι» των Μποτσαραίων, το οποίο κράτησαν ψηλά σε όλες τις μάχες μέχρι και το τέλος της Επανάστασης του 1821.

Διακρίθηκε ιδιαίτερα κατά τις εχθροπραξίες των Σουλιωτών εναντίον του Αλή Πασά των Ιωαννίνων (περίοδος 1789–1792).

Όταν ο πατέρας του, Γιώργης Μπότσαρης, παραιτήθηκε από την αρχηγία, ο Τούσιας ανέλαβε τα ηνία της πανίσχυρης πατριάς. Η περίοδος της αρχηγίας του συνέπεσε με την άνοδο του Αλή Πασά στα Ιωάννινα (1788), ο οποίος έβαλε ως άμεσο στόχο την υποταγή του αυτόνομου Σουλίου. Ο Τούσιας οργάνωσε την άμυνα των χωριών και αρνήθηκε κάθε συμβιβασμό ή υποταγή.

Η Ιστορική Μονομαχία με τον Μουσλή Γκιολέκα (1792)

Το αποκορύφωμα της πολεμικής του αρετής καταγράφηκε τον Ιούλιο του 1792, κατά τη διάρκεια της δεύτερης μεγάλης εκστρατείας του Αλή Πασά εναντίον του Σουλίου.  

Ο Αλής είχε στείλει μια πανίσχυρη στρατιά από Τουρκαλβανούς (Λιάπηδες), με επικεφαλής τον διαβόητο και σκληροτράχηλο στρατηγό Μουσλή Γκιολέκα (ή Γκιουλέκα).

Στο πεδίο της μάχης, ο Τούσιας Μπότσαρης προκάλεσε τον Γκιολέκα σε προσωπική μονομαχία σώμα με σώμα, προκειμένου να κριθεί η έκβαση της σύγκρουσης χωρίς περαιτέρω αιματοχυσία.  

Μετά από μια δραματική αναμέτρηση με σπαθιά, ο Τούσιας κατάφερε να σκοτώσει τον Αλβανό αρχηγό. Ο θάνατος του Γκιολέκα προκάλεσε απόλυτο πανικό και κατάρρευση του ηθικού των οθωμανικών στρατευμάτων, τα οποία τράπηκαν σε άτακτη φυγή, χαρίζοντας στους Σουλιώτες μια λαμπρή νίκη.

Από την αρχή o Τούσιας, όταν ανέλαβε αρχηγός της φάρας, μετά την παραίτηση του πατέρα του, από φιλοτιμία και μόνο, παρέσυρε την οικογένειά του σε θηριώδη πάλη με τη φάρα των Τζαπαραίων.

Παρά το μεγαλείο του στα πεδία των μαχών κατά των εξωτερικών εχθρών, ο Τούσιας έπεσε θύμα των εσωτερικών παθών του Σουλίου. Οι Σουλιώτες ήταν οργανωμένοι σε φάρες, και οι μεταξύ τους ανταγωνισμοί για την επιρροή ήταν συχνοί. Λίγους μήνες μετά τον θρίαμβό του επί του Γκιολέκα, ο Δημήτριος (Τούσιας) Μπότσαρης ενεπλάκη σε μια σφοδρή συμπλοκή με την αντίπαλη φάρα των Τζαπαραίων. Η κόντρα αυτή δεν έμεινε σε επίπεδο λόγων, αλλά εξελίχθηκε γρήγορα σε μια ένοπλη, αδελφοκτόνο σύγκρουση. Οι δύο φάρες ενεπλάκησαν σε αυτό που οι πηγές περιγράφουν ως «θηριώδη πάλη» στους δρόμους και τα περάσματα του Σουλίου.

Κατά τη διάρκεια μιας σφοδρής και χαοτικής συμπλοκής με ανταλλαγή πυρών το 1792, ο Τούσιας Μπότσαρης δέχτηκε θανάσιμο πλήγμα και έπεσε νεκρός.

Την αρχηγία της φάρας, μετά το χαμό του Τούσια ανέλαβε ο δευτερότοκος γιος του Γιώργη, αδελφός του Δημήτρη (Τούσια), ο Κίτσος Μπότσαρης αν και ζούσε ακόμα ο πατέρας τους.

Σωτήρης Λ. Δημητρίου

* "Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" τομ.ΙΖ΄,

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ